Bản tin VHTT&DL số 4-2013

MỘT SỐ LỄ HỘI TIÊU BIỂU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NHO QUAN

Cập nhật: 30-12-2013 04:30:01
MỘT SỐ LỄ HỘI TIÊU BIỂU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN NHO QUAN
Lễ hội truyền thống là loại hình sinh hoạt văn hoá, sản phẩm tinh thần của người dân được hình thành và phát triển trong quá trình lịch sử. Lễ hội ở Việt Nam nói chung và ở Ninh Bình nói riêng thể hiện truyền thống cao đẹp “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Là dịp tôn vinh những vị “Thần” - những người có thật trong lịch sử dân tộc hay huyền thoại, đã có công lớn với dân, với nước.
Theo số liệu kiểm kê năm 2012, trên địa bàn huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình có 36 lễ hội được tổ chức trong năm. Ngoài lễ hội của dân tộc Kinh, Nho Quan là huyện duy nhất của tỉnh có lễ hội của dân tộc Mường. Các lễ hội ở đây chủ yếu diễn ra vào dịp đầu năm. Một số lễ hội tiêu biểu như:

1. Lễ hội đầu xuân:
Được tổ chức từ ngày 27 tháng Chạp đến ngày mùng 7 tháng Giêng hàng năm, tại các thôn, bản trên địa bàn xã Kỳ Phú. Đây là lễ hội của dân tộc Mường, đã có từ lâu đời. Vào ngày 27 tháng Chạp, công tác chuẩn bị cho lễ hội được bắt đầu. Nhân dân mổ lợn, gói bánh chưng, bánh dày, bày mâm ngũ quả. Vào thời khắc giao thừa, các gia đình bày biện lễ vật kính báo tổ tiên, cầu mong những điều tốt lành nhất sẽ đến trong năm mới. Vào sáng mồng Một tết, nhân dân tập trung tại nơi sinh hoạt cộng đồng của thôn bản, sau đó đoàn người đến từng gia đình trong bản để chúc tết. Từ ngày mồng 2 đến mồng 7 tết, các thôn bản tổ chức thi các trò chơi như đẩy gậy, đánh mảng, ném còn… Nét đặc sắc của lễ hội là nhân dân làm bánh dày để cúng tổ tiên. Đây là lễ hội mang đậm nét văn hóa dân tộc, đến nay vẫn được nhân dân gìn giữ và lưu truyền.

2. Lễ Khai hạ
(Lễ hạ cây nêu): Lễ hội tổ chức vào ngày mồng 7 tháng Giêng hàng năm. Đây là một nghi lễ dân gian độc đáo của cộng đồng người Kinh và người Mường ở thôn Nga 1, Nga 2, Nga 3, xã Cúc Phương.  Vào dịp tết Nguyên đán, người ta dựng cây nêu tại các nơi đình, đền thờ trong 3 thôn, đến ngày mồng 7 tháng Giêng, người ta lại làm lễ xin hạ cây nêu, kết thúc dịp tết Nguyên đán và bắt đầu bước vào việc làm ăn trong năm mới. Sau khi cây nêu ở các đền thờ hạ xuống, nhân dân mới được hạ cây nêu ở gia đình nhà mình. Theo dân gian, cây nêu mang ý nghĩa đuổi tà ma, bảo vệ mùa màng và cuộc sống cho con người. Nét văn hóa đặc sắc của lễ hội này là phải chọn nam thanh, nữ tú chưa lập gia đình để gánh lễ và sắp lễ.

3. Lễ hội Lý Ông Trọng (còn gọi là lễ hội thành hoàng 3 làng
): Lễ hội diễn ra ở đình thờ Lý Ông Trọng, thôn Chát, xã Văn Phong vào ngày 10 tháng 10 hàng năm. Lễ hội được tổ chức để tưởng nhớ vị thánh Lý Ông Trọng, một nhân vật huyền thoại thời Hùng Duệ Vương, có công giúp dân dẹp giặc Ai Lao. Phần lễ có rước kiệu, tế lễ. Lễ vật là cả con lợn, xôi nếp, bánh nếp, trầu cau. Phần hội có các trò chơi dân gian như kéo co, cờ tướng, đẩy sào, chọi gà, chơi cù…

4. Lễ hội Kỳ Phước:
Lễ hội được tổ chức vào ngày 14 và 15 tháng 10 âm lịch hàng năm tại đình làng Hữu Thường, xã Thượng Hòa, nhằm tưởng nhớ thánh Quý Minh Đại Vương - nhân vật huyền thoại thời Hùng Vương. Tương truyền, xã Thượng Hòa là địa điểm xưa kia Quý Minh đóng đồn để chống giặc, bảo vệ nhân dân trong vùng.

Theo truyền lại, lễ hội tại đây được tổ chức lần đầu vào năm 1849. Trải qua những thăng trầm của lịch sử, cũng có lúc lễ hội bị gián đoạn, nhưng từ 2001 đến nay, lễ hội được tổ chức thường xuyên, phục vụ đời sống tinh thần của nhân dân. Lễ hội gồm cả phần lễ và phần hội. Phần lễ có rước kiệu, tế lễ. Phần hội có các trò chơi dân gian như đua thuyền, bơi chải, kéo co, cờ người, chọi gà…; các hoạt động văn nghệ thể thao như hát đối, bóng chuyền, đẩy gậy…

5. Lễ hội phủ Châu Sơn:
Diễn ra vào ngày 12 tháng 11 âm lịch hàng năm tại xã Phú Sơn, huyện Nho Quan. Lễ hội được tổ chức nhằm tôn thờ, tưởng nhớ Sơn Tinh công chúa. Tương truyền, Sơn Tinh công chúa là con vua Đế Thích trên thiên cung. Bà giáng sinh xuống trần gian, vùng đất Ninh Bình ngày nay, làm con gái một chúa đất chốn sơn lâm, sau này bà theo hầu Lê Mại Đại Vương (chính là mẫu Thượng Ngàn) học đạo phép để giúp dân.

Lễ hội phủ Châu Sơn đã có từ lâu đời, trước đây có cả phần lễ và phần hội được tổ chức rầm rộ, long trọng gồm các hoạt động như rước kiệu, tế lễ, tổ chức các trò chơi dân gian… Trải qua thời gian và do ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường nên các trò chơi dân gian đến nay đã bị mai một, nhân dân đang có nhu cầu phục dựng.

Lễ hội là một loại hình sinh hoạt văn hoá đã trở thành phong tục tập quán của các dân tộc Việt
Nam, là nhu cầu lớn và không thể thiếu trong đời sống văn hoá hiện nay của nhân dân. Hoạt động lễ hội đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần cho nhân dân và nâng cao đời sống văn hoá ở cơ sở. Trong sự hối hả của cuộc sống hiện đại, lễ hội chính là dịp con người được trở về nguồn, nguồn cội tự nhiên hay nguồn cội của dân tộc đều có ý nghĩa thiêng liêng trong tâm trí mỗi người./.
Nguồn: Trần Thanh Nga - Phó Trưởng phòng Di sản Văn hóa
Hỗ trợ trực tuyến
TT Xúc Tiến Du Lịch
 (0229) 388.41.01
Ms Quỳnh 0398301221
Mr Giang 0818400001



Quảng cáo
Tiện ích
Thời tiết Vé máy bay
Tỷ giá Vé Tàu